حسين مير حيدر

79

معارف گياهى ( فارسى )

2 . گونهء . H . strigosum Willd . گياهى است چندساله با ساقهء چوبى و خيلى كوچك . برگهاى آن باريك ، دراز و نوك‌تيز است . اين گياه در سرتاسر هند از دامنه‌هاى هيماليا تا بلوچستان انتشار دارد و در ايران نيز احتمالا در بلوچستان و در شمال غرب ايران يافت مىشود . اين گونه مدّر و مليّن است و در موارد گزش مار مصرف مىشود . شيرهء گياه را روى زخمهاى چشم و التهاب و جوشهاى لثه مىگذارند ، به‌طور كلى اين شيره باعث رسيدن زخمها و تحريك و تسريع چرك‌زايى آنها مىشود . 3 . گونه Heliotropium bacciferum Forsk . sub tuberculosum ( Boiss . ) . H . Riedl . از نظر خواص شبيه گونهء H . tuberculosum Boiss . مىباشد . گياهى است چندساله با ساقه‌هاى چوبى ، بلندى آن تا 5 / 0 متر مىرسد و پوشيده از تارهاى سفيد غبارى ، خشن و زبر است . در قاعدهء هرتار يك غدهء سفيدرنگى وجود دارد . برگهاى آن ساده به طول تا 4 سانتىمتر باريك و پوشيده از تارهاى خشن و زبر سفيد است . اين گياه در هند در سند ، در پاكستان ، در بلوچستان و در ايران در بلوچستان ، فارس ، بوشهر ، جزيرهء خارك ، مكران در نورمحمدى ، چاه‌بهار و بندرعباس ديده مىشود . از نظر خواص اين گياه در موارد مارگزيدگى و گزش عقرب به كار مىرود . ابتدا محل گزيده را با محلول ضدعفونىكنندهء مناسبى نظير جوشاندهء غليظ توتون يا تنباكو خوب شسته و سپس له‌شدهء گياه فوق را روى آن مىگذارند . در بلوچستان از عصارهء اين گياه براى رفع ناراحتى چشم شتر نيز استفاده مىشود .